Strakblauwe lucht half Nederland zit buiten en niemand draait een wasje. Je panelen draaien op volle kracht en je stroom is op dat moment minder dan niets waard.
Dat is geen storing en geen fout in de app. Dat is de markt die je vertelt dat er op dat moment te veel stroom is. En het gebeurt steeds vaker.
Hoe een prijs onder nul ontstaat
Op de groothandelsmarkt wordt elektriciteit per uur -inmiddels per kwartier- verhandeld. Vraag en aanbod moeten exact in balans zijn, altijd.
Als zon en wind samen meer leveren dan Nederland op dat moment kan gebruiken, en centrales niet snel genoeg kunnen terugregelen, ontstaat er een overschot dat ergens naartoe moet. Producenten gaan dan betalen om hun stroom kwijt te raken. De prijs zakt onder nul.
De cijfers lopen hard op. In 2024 telde Nederland 465 uren met een negatieve prijs, ruim vijf procent van het jaar. In 2026 zit dat rond de negen à tien procent – grofweg achthonderd uur. Op tweede paasdag van dit jaar stonden 69 kwartieren achter elkaar onder nul, zo’n zeventien uur aaneen. Een record.
Wat jij ervan merkt, hangt af van je contract
Hier gaan de meeste artikelen de mist in, want het antwoord verschilt per situatie.
Heb je nu een vast of variabel contract? Dan merk je er direct helemaal niets van. Je krijgt een vaste terugleververgoeding, ongeacht wat de markt doet.
Maar je bétaalt er wel voor. Terugleverkosten zijn namelijk precies dit fenomeen, omgezet in een vast bedrag op je factuur. Je leverancier moet jouw middagstroom verkopen op het moment dat die het minst waard is — soms voor een negatieve prijs. Dat verlies verrekent hij met jou. Wie zich afvraagt waaróm terugleverkosten bestaan: dit is het antwoord.
Heb je een dynamisch contract en saldeer je nog? Dan voel je de negatieve prijs wel, maar de saldering vangt hem op. Bij een prijs van min 6 cent lever je in op de kilowattuur zelf, maar je bespaart via de verrekening ongeveer 11 cent aan energiebelasting en inkoop. Netto hou je nog over. Je panelen uitzetten kost je in dat geval juist geld.
En na 1 januari 2027, met een dynamisch contract? Dan pas wordt het echt. De saldering die de klap opving is weg. Een negatieve prijs betekent dan gewoon: je betaalt bij om je eigen stroom kwijt te raken.
Dus: omvormer uitzetten?
Dat kan, en er zijn nette manieren voor: een lastscheider naast je omvormer, een app die het voor je doet bij merken die dat ondersteunen, of automatisering via de API of Modbus van je installatie.
Toch is het zelden het goede antwoord, om twee redenen.
De eerste is praktisch: handmatig uitschakelen betekent handmatig terugschakelen. Vergeet je dat, dan koop je een hele middag stroom in terwijl je dak vol ligt met panelen die stilstaan. Die fout kost meer dan de negatieve uren die je vermeed.
De tweede is rekenkundig. Het gaat maar om een handvol uren per jaar waarin de prijs zó diep zakt dat uitschakelen loont. Wie zijn installatie daarop inricht, optimaliseert voor de uitzondering.
De betere reflex: aanzetten in plaats van uitzetten
Een negatieve prijs is een signaal dat er stroom over is. En dat betekent voor jou als verbruiker iets anders dan voor jou als producent.
Let wel op de volledige rekensom. Over stroom die je van het net haalt betaal je energiebelasting — in 2027 ruim 10 cent per kWh — plus btw. Je inkoopprijs komt dus pas onder nul als de marktprijs onder ongeveer min 12,5 cent zakt. Bij een marktprijs van min 5 cent betaal je als consument nog steeds zo’n 9 cent per kilowattuur.
Dat is geen gratis stroom. Maar het is wel het goedkoopste moment van het jaar om je boiler op te stoken, je auto vol te laden, je warmtepomp voor te laten lopen of de vaatwasser te draaien. En elke kilowattuur die je op zo’n moment zelf opneemt, hoeft niet tegen een negatieve prijs het net op.
Dat is precies de kern van slim energiebeheer: niet je opwek afknijpen, maar je verbruik verplaatsen naar het moment waarop stroom het minst waard is. Het systeem dat dat automatisch doet, heeft geen last van vergeten terug te schakelen.
Voorbereid op 2027?
Wij kijken met onze app naar uw verbruiksprofiel en uw opwek van zonnestroom, en het systeem rekent door wat u kunt verschuiven naar de goedkoopste uren. Mail ons via salderingsregeling@gmail.com voor een vrijblijvende offerte.
Meer over wat er per 2027 verandert? Bekijk onze kennisbank over het einde van de salderingsregeling.
